زنجان طبیعت بکر

در فرهنگ عامه مردمان ،زنجان روزهای سرد زمستان تقسیم بندی خاص خود را دارد که معروف ترین آنها دو چله با نامهای بویوک چیله و کیچیک چیله به ترتیب ٤٥ و ۲۰ روزه از اول دی ماه شروع شده و تا اواخر بهمن ماه ادامه دارد در باورمردمان قدیم این دو را خواهر میدانند که روزی زیر درخت تناوری میروند و با همدیگر پیمان میبندند سرما و کولاکی برپا کنند که مردمان آبادی را به زانو درآورد و در این میان هر کدام بیشتر کولاک کرد پیروز میدان خواهد بود. خواهر بزرگ یعنی بویوک چیله موفق میشود و خواهر کوچک تر یعنی کیچیک چیله را که فقط ۲۰ روز عمر دارد از میدان به در میکند و پیروز میدان میشود.

جاذبه های تاریخی

نگاره های سنگی ویر داش کسن): معبد صخره ای داش کسن به معنای سنگ تراشیده یا بریده سنگ در جنوب شرقی روستای ویر در سینه کش ارتفاعات محلی سلطانیه قرار دارد. بنای گنبد سلطانیه در ۱۳ کیلومتری جاده زنجان به طرف شهر خدابنده در شهر سلطانیه با ارتفاع ٤/٥ متر، سومین بنای گنبد دار تاریخی در جهان است. کهن ترین بنای آرامگاهی ابهر در منتهی الیه جنوبی ابهر قرار گرفته است. قلعه بهستان در يك كيلومتری جنوب شرق روستای « بهستان» در بخش ماه نشان بقایای دو توده معماری صخره ای بزرگ به فاصله صد متر از یکدیگر دیده میشود. قلعه مهره صخره ای در حدود پانصد متری شمال شرق روستای «ارزه خوران در کرانه جنوبی رودخانه قلعه چای ماهنشان قرار دارد میل خوبین روستای تاریخی «خوبین» قرار دارد. قلعه مهر صخره ای در حدود پانصد متری شمال شرق روستای «ارزه خوران در کرانه جنوبی رودخانه قلعه چای ماهنشان قرار دارد قلعه یا حصار شهر زنجان از آثار سلجوقیان که در فتنه مغول قسمت اعظم آن تخریب شد قلعه شمیران در ناحیه طارم علیای زنجان به دوره پیش از اسلام مربوط است. قلعه سانسیز به گور قلعه شهرت دارد به دوره ساسانیان می رسد. ستی قلعه در ناحیه ماه نشان به دوره ساسانیان می رسد. قلعه قمچی در دهکده ارکبین ۱۱۰ کیلومتری (زنجان) به ۹۰۰ سال پیش از میلاد می رسد. قلعه قلابر در روستایی به همین نام در ۵۲ کیلومتری جنوب شهرزنجان واقع شده است. میل خوبین از مهم ترین بناهای دیدنی شهرستان ایجرود است که بر فراز ارتفاعات جنوبی و مشرف به روستای قدیمی و سرسبز خویین در کیلومتر ٦۰ جاده زنجان - بيجار واقع شده است. عمارت ذوالفقاری (کلاه فرنگی در بخشی از بافت تاریخی شهر زنجان در محله قدیمی دالان آلتی قرار دارد بنای رختشویخانه این بنا در داخل شهر زنجان واقع شده و بنای نسبتاً وسیعی است که جهت شستشوی لباس توسط عموم مورد استفاده قرار می گرفته است. خانه توفیقی: در محله ای که به خرابه رجی» معروف بود قرار دارد. كوشك معين در میان مزرعهها و باغهای جنوب غرب شهر زنجان كوشك زیبای معین قرار دارد این بنا در اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی توسط معين النجار ساخته شد. کشتارگاه زنجان در محله قدیمی توپ آغاجی»، در ضلع جنوب غربی شهر زنجان در اوایل حکومت پهلوی اول توسط اولین شهردار زنجان علی اکبر خان توفیقی ساخته شد. مقبره قیدار نبی بنای آرامگاهی قیدار نبی در جنوب غربی شهرستان قیدار(خدابنده) و در دامنه ارتفاعات با همین نام قرار دارد. مقبره مولانا حسن کاشی در زمان شاه طهماسب صفوی در جنوب شرق محوطه تاریخی گنبد سلطانیه ساخته شد. شیخ براق :بابا از بزرگان مسلک مولویه و خاصان دربار سلطان محمد خدابنده الجایتو) بوده است. بقعه امامزاده ام البنين بقعه امامزاده ام البنین از بقعه های قدیمی شهرستان زنجان است که در ۳۰ کیلومتری جنوب خاوری شهر زنجان و در روستای سلمان کندی قرار دارد

سوغات

شیرینی شستی از مهمترین سوغاتی های زنجان را در ایام نوروز در هر خانه ای خواهید یافت زنان زنجانی شیرینی شستی را در خانه هایشان تهیه میکنند نان اردک زنجان با آرد ،بربری ،شیر تخم مرغ، شکر، بکینگ پودرو روغن تهیه میشود و گاهی قنادان به سلیقه خود در آن آب پنیرهممی ریزند. پس از اینکه خمیر نان اردک آماده شد آن را در روغن سرخ می کنند. انگشت پیچک زنجانیها در تهیه انگشت پیچ از سفیده تخم مرغ گلاب، شکر و آب استفاده می.کنند ترکیب این مواد باهم موجب تشکیل یافت سفتی شبیه به عسل می شود.
جاذبه های طبیعی
غار کتله خور از زیباترین غارهای جهان در ۱۴۰ کیلومتری جنوب غربی زنجان در جنوب روستای گرماب قرار دارد. غار للجیک در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی شهرستان زنجان در ارتفاعات مشرف به روستای «حاج ارش قرار دارد. غار خرمنه سر در روستای «شاه نشین» در بلندای کوه خرمنه سر در ارتفاع ۱۶۰۰ متری قرار دارد. سنگهای خارا و سنگهای سفید آهکی به صورت ستونهای استالاکتیت و آویزههای استالاکمیت مانند چلچراغ های زیبا از سقف این غار آویزان است. چشمه آب معدنی و تنق در ۲۱ کیلومتری جاده زنجان - میانه در دهکده وننق» قرار دارد. چشمه های دیگر عبارتند از چشمه آبگرم روستای آرکوین در بخش ایجرود جاده بیجار چشمه آبگرم روستای ابدال در جنوب غربی جاده زنجان تبریز چشمه آبگرم روستای سرکاب در جنوب شرقی قیدار آبشار شارشار در جوار روستای اتهم . در شمال شرقی زنجان در بهار و تابستان از تفرجگاههای مهم شهر زنجان به شمار می رود. دودکش جن یکی از ساختارهای ژئومورفولوژیکی در دامنه های منتهی به رودخانه قزل اوزن در منطقه ماهنشان است. بلندترین و شاخص ترین آنها دودکش جن روستای ایلی بلاغ است. منطقه حفاظت شده انگوران زیستگاه حیات وحش و گونه های گیاهی از مناطق حفاظت شده استان زنجان است منطقه حفاظت شده سرخ آباد این منطقه در بخشهای طارم علیا و قره پشتلو قرار دارد و در سال ۱۳۷۵ ش در شورای عالی حفاظت محیط زیست به تصویب رسیده است. پناهگاه حیات وحش انگوران به مساحت سی و پنج هزار هکتار در یکصد کیلومتری جنوب غرب ،زنجان در حوزه شهرستان ماه نشان قرار دارد.

هنر و صنایع دستی

چاقوسازی در زنجان با مهارت خاصی به دست استادان این صنعت ساخته می.شود ظرافت تناسب ، تنوع قدرت برش و تیغه از شهرت فراوانی برخوردار است. مسگری کوره ذوب مس در سگزآباد قزوینو دیگر معادن مس زنجان را به لحاظ تولید مصنوعات مسی شهره کرده است. فرش زنجان فرشهای صادراتی زنجان از بهترین جلوه های فرهنگیاین استان هستند به طوریکه فرش بافان این خطه هنر و مهارت خود را در راستای تکامل هنر سرزمینشان قرار داده اند. تابلو معرق منبت روی چوب هنر کنده کاری بر حسب نوع برجستگی به منبت کم ،برجسته منبت نیم برجسته مثبت تمام برجسته و پیکره تقسیم میشود که منبت کاران زنجانی به منبت کاری نیم برجسته و تمام برجسته هنر می ورزند.

خوش خوراکی

جغور بغور از غذاهای محلی و خاص زنجان است. در شیراز به آن تونوی یا تو تابهای میگویند و در استان گیلان واویشکا؛ جالب آنکه این غذا خوراک ملی اسکاتلند هم به شمار می رود و با عنوان هگیس آن را می شناسند. در طبخ جغور بغور جگر سفید و سیاه خرد شده را با سیب زمینی و پیاز سرخ میکنند و به آن ادویه نمک فلفل زرد چوبه ..... اضافه میکنند در بیشتر موارد این مخلوط را با رب یا رب انار هم تفت میدهند در اکثر دکه ها و رستورانهای زنجان هنگام صبح جغور بغور داغ و خوشمزه سرو میشود.آلوچه با مرغ این غذا عطر و بویی بی نظیر دارد و با برنج سرو میشود ابتدا مرغ و پیاز را خوب تفت داده و با هویج و آلو برغان که از پیش سرخ شده، مخلوط کرده و به آن رب را اضافه میکنند. د شش انداز از غذاهای سنتی مشترک ،گیلان شیراز و زنجان است که در هر یک از این شهرها به روشهای متنوع طبخ میشود که شباهت قابل توجهی به خاگینه خرما دارد برای تهیه شش انداز زنجانی ابتدا خرما، گردو و کشمش را به خوبی با پیاز پخته و سپس تخم مرغ های همزده را به مواد تفت داده شده اضافه میکنند

چهار محال و بختیاری، شکوه ایل استان چهارمحال و بختیاری

با مساحت ۵۳۲ ۱۶ کیلومتر مربع در جنوب غربی کشور در مرکز رشته کوههای زاگرس قرار دارد. مهمترین رشته کوههای منطقه زردکوه بختیاری سخاوتمندانه رودخانه های بزرگ کارون و زاینده رود را به کشور هدیه می.کند وجود ۲۰ رودخانه دائمی به طول ۹۰۵ کیلومتر و چشمههای متعدد با گواراترین آبها بسان گردنبند پیروزهای زینت بخش استان بوده و با جریان در رگهای آبی کشور طراوت آبادانی و حیات را در مسیر کوچ خود به استانهای دیگر ارمغان می برد در کنار جاذبه های متعدد تاریخی و فرهنگی نظیر ابنیه تاریخی محوطه ها و آثار باستانی فرهنگ عشایری بزرگان فرهنگ و هنر استان دامنه های زاگرس نیز گنجینه ای از طبیعت فراروی ما گذاشته مناظر بدیع و زیبا تا بدانجا که چهارمحال و بختیاری را بهشت طبیعت دوستان و گردشگران نامیده اند.

جاذبه های تاریخی

شیر سنگی بختیاری ها برای پاسداشت جنگاوران و دلاوران خود بر روی قبر آنان مجسمه ای تراشیده از سنگ و به شکل شیریا نقوشی از اسب و شمشیر قرار میدادند. کتبیه یکان دردوره قاجار در سال ۱۳۳۶ ه.ق در اتر شیوع بیماری و با خوانین بختیاری به دره ای مرتفع بنام مکان در نزدیکی جونقان پناه برده و کتیبه ای که بیانگر شیوع و با از اصفهان به چهار محال بوده نگاشتند. نقوش برجسته شیرنوا نقش ۳ پیکر انسانی (نقش حاکم بانیزه نشسته بروی چهارپایه و ۲ زیر در دره شیرینو (شیرین آب) به فاصله ۳ کیلومتری روستای موری از توابع بارفت شهرستان کوهرنگ متعلق به دوره الیماییان کتیبه های سنگی رخ متن کتیبه بر دامنه شمالی گردنه رخ که راه باستانی اصفهان خوزستان از این مکان می گذشت حک گردیده که قصد شاه عباس دوم صفوی جهت اتصال سرچشمه کارون به سرچشمه زاینده رود با شکافتن کوه کارکنان در کوهرنگ در سال ۱۰۱۲ ه ق را عنوان می کند. بردگوری ها (سنگ گیری ها قدیمی ترین آثار سنگی استان به دوره ی مادها تا پایان دوره ی ساسانیان تعلق دارد که بیانگر فرهنگ تدفین در طول بیش از ۱۵۰۰ سال در منطقه و نفوذ مذهب زرتشت و پیروان آن در این خطه هستند. کتیبه های مشروطیت در محل تفرجگاه پیر غار روستای ده چشمه شهرستان فارسان قلعه دزک در جنوب شرقی روستای درک قرار قرار دارد. قلعه شلمزاره در شلمزار و در کنار باقی مانده این بنا از آثار دوره قاجار است. قلعه اسعدیه چلیچه در ۳۰ کیلومتری جنوب شرقی شهرکرد واقع شده است. قلعه جونقان در ۳۸ کیلومتری شهرکرد که مقر سکونت خوانین بختیاری بود علی قلی خان سردار اسعد در سال ۱۳۱۸ ه. ق - قلعه با کاخی در این محل برای سکونت خود ساخت.قلعه چالشترد در ۱۰ کیلومتری شهرکرد متعلق به بختیاری بود. قلعه تک این قلعه در حوالی کوه جهان بین و برفراز روستای - خدارحیم خان تک قرار دارد قلعه خدا رحیم خان این قلعه در سال ۱۳۲۳ در چالشتر ساخته. شده است قلعه یوسف خان این قلعه در روستای شمس آباد در ۲۰ کیلومتری شهر کرد قرار دارد و قدمت آن ۱۰ سال است. امامزاده محمد اکبر روستای دستگرد در جنوب شرقی شهر کرد امام زاده حلیمه و حکیمه خاتون ساختمان متعلق به قاجار در | امام زاده بابا پیراحمد در قریه چم جنگگل در نزدیکی سامان قرار دارد شهرکرد امامزاده شیخ شبان از بناهای عصر صفوی در منطقه کوهستانی امام زاده حمزه علی در روستای شهر بلداجی در ۳۵ کیلومتری شهرکرد قرار دارد. بروجن در بالای تپه ای مرتفع قرار دارد. مسجد اتابکان از بناهای دوران اتابکان است که در سال ۶۰۵ هجری ساخته شده است. مسجد خان جامع از نظر معماری و وسعت کاملترین و بزرگترین مسجد تاریخی است. مسجد جامع شهرک در ٦ کیلومتری جنوب شرقی فرخ شهر و شرق شهر کرد. مسجد جامع کیان در ۳ کیلومتری شهرکرد است که به مسجد محب نیز معروف است. مسجد جامع فرخ شهر در جنوب ميدان جدید الاحداث مرکز فرخ شهر قرار داشت. مسجد جامع هرچگان مسجد تاریخی روستای هرچگان در زمان فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است.

جاذبه های طبیعی

تالاب چغاخور این تالاب در مسیر شهرکرد - اینده استان (خوزستان) واقع شده و با شهرکرد ۶۰ کیلومتر فاصله دارد و هر ساله پذیرای انواع پرندگان مهاجر و بومی است. تالاب سولقان این تالاب زیبا و با شکوه در ۷۰ کیلومتری شهرکرد در مسیر شهرکرد به ایده قرار گرفته و دارای اکو سیستمهای زیبایی است. تالاب گندمان به عنوان یکی از آبگیرهای حوزه آبریز آق بلاغ با فاصله ای نه چندان دور از تالاب چغاخور قرار گرفته است به طوری که بخشی از خروجی تالاب چغاخور به این تالاب سرازیر میشود و پوشیده از مرغزاری زیباست که معمولاً به عنوان مرتع غنی برای چرا احشام استفاده میشود. تالاب سولگان سوله) جان بیش از هشت کیلومتر مربع مساحت دارد. از انواع پرندگانی که در این تالاب مورد شناسایی قرار گرفته اند می توان به ،چنگر یوزگنبی فورفور و قزل غاز اشاره کرد. تالاب دهنو در ناحیه بهشت آباد صرف نظر از چند منطقه ماند آبی - (فصلی) تنها تالاب عمده بنام تالاب دهنو وجود دارد. این تالاب (سرآب) به علت نزدیکی به شهرهای بروجن گندمان شهرکرد و بلداجی و امکانات دسترسی مناسب بسیار مورد توجه قرار دارد. چشمه دیمه در منطقه کوهرنگ در مجاورت روستایی به همین نام که اهالی آن را به کیکاووس از قهرمانان شاهنامه نسبت می دهند. این چشمه سر چشمه ی اصلی زاینده رود قبل از ایجاد تونلهای کوهرنگ در ۱۲ کیلو متری چلگرد است. چشمه کوهرنگ سر چشمه کوهرنگ با جریان آب بسیار زیاد از لردگان گردشگاهی با همین نام را به وجود آورده است. چشمه مولا و سرداب با فاصله نسبتا نزدیک به هم به ترتیب دامنه های زردکوه سرچشمه می گیرد. چشمه برم جوشش چشمههای مصفای برم در مرکز شهر در مجاورت روستای آلیکوه و رستم آباد از توابع شهرستان اردل از چشم اندازها و مناظر بسیار زیبایی برخوردارند. چشمه سیاسرد در ۵ کیلومتری شهر بروجن قرار گرفته هوای خنک و مطبوع و درختان زیبا و کهنسال اطراف این چشمه مکانیبسیار زیبا برای تفرج و استراحت ساکنین شهر بروجن و سایر گردشگران تبدیل کرده است. تاریخی چما در فاصله ۲۵ کیلومتری چلگرد در نزدیکی روستای شیخ علیخان از نادرترین و اعجاب انگیزترین غارهای کشور است پیر غار در جنوب روستای ده چشمه به فاصله ی ٦ کیلو متری فارسان و ۳۸ کیلومتری جنوب غربی شهرکرد در گردشگاهی به غایت مصفا و مفرح آرمیده است. غار سراب در ٥٦ کیلومتری جنوب غربی شهرکرد و حدود ۷ کیلومتری شهر باباحیدر در مسیر درهای زیبا در مجاورت روستای امید آباد قرار گرفته است. آبشار دره عشق آبشار دره عشق در منطقه مشایخ شهرستان اردل مجاور روستای دره عشق و در ۱۳۰ کیلو متری شهرکرد قرار دارد این آبشار با سرعت زیاد از دل کوه بیرون می جهد و یکصد متر ارتفاع دارد در کنار این آبشار رود کارون به آرامی جریان دارد و در ترکیب با انارستان و شالیزارهای روستای دره عشق و دورک اناری فضای شگفت انگیزی را بوجود آورده است. آبشار آتشگاه در یکصد و نود کیلومتری شهرکرد و چهل کیلومتری شهر لردگان بعد از روستای میلاس و سردشت در دره ای روح افزا و دلگشا به طول دو کیلومتر در بالادست روستای کوچک آتشگاه قرار گرفته است. آبشار دره :عشق با ارتفاع بیش از ۱۰۰ متر از دل کوه با سرعت زیادی بیرون می جهد و منظره بدیعی پدید می آورد. آبشاری کردی سبزکوه از مجموعه زیبای سبز کوه قرار دارد و مسیر آن از طریق کره بست و پل خداآفرین است. دشت لاله های واژگون در ۱۲ کیلو متری چلگرد و در نزدیکی روستای بنواستکی کوهرنگ دشت لاله های واژگون هر بیننده ای را به وجد می آورد. پیست اسکی چلگرد این پیست یکی از شناخته شده ترین پیست های اسکی واقع در زاگرس در شهر چلگرد در مجاورت تونل اول کوهرنگ قرار دارد که طول آن حدود ۸۰۰ متر با شیب ۲۰ درصد است.